Kajian campuran untuk memahami faktor-faktor yang mempengaruhi prestasi doktor pelatih di Malaysia

Abstract

Prestasi doktor pelatih dalam latihan siswazah perubatan merupakan prasyarat penting bagi penyampaian perkhidmatan kesihatan yang berkualiti. Walaupun pelbagai inisiatif penambahbaikan telah dilaksanakan, sebahagian prestasi masih tidak memuaskan. Kajian ini bertujuan memahami faktor-faktor yang mempengaruhi prestasi tidak memuaskan dalam kalangan doktor pelatih di Malaysia. Reka bentuk kajian ialah kajian campuran penjelasan berjujukan (Explanatory Sequential Mixed-Methods): fasa kuantitatif melibatkan analisis regresi logistik terhadap data kebangsaan meliputi 5,829 doktor pelatih, diikuti fasa kualitatif dengan temu bual mendalam melibatkan 20 doktor pelatih untuk memperincikan faktor risiko yang dikenal pasti. Analisis kuantitatif menunjukkan bahawa umur >25 tahun (OR=1.151, 95% CI [1.007-1.315], p=0.039), ketiadaan tajaan pembiayaan pengajian (OR=1.318, 95% CI [1.056-1.313], p=0.026), menjalani latihan jauh daripada wilayah asal (OR=1.365, 95% CI [1.109-1.680], p=0.001), dan pelanjutan tempoh latihan (OR=11.004, 95% CI [9.662-12.532], p<0.001) didapati meningkatkan risiko prestasi tidak memuaskan; manakala latihan di hospital Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) didapati mengurangkan risiko tersebut dengan OR=0.767, 95% CI [0.589-0.999], p=0.049. Dapatan kualitatif menghasilkan lima tema, 18 subtema dan 118 kod yang mengesahkan serta menerangkan mekanisme bagaimana faktor-faktor tersebut mempengaruhi prestasi doktor pelatih. Kesimpulannya, prestasi doktor pelatih dipengaruhi oleh interaksi antara faktor pelatih, latar belakang akademik, struktur latihan siswazah, dan persekitaran tempat kerja. Dapatan ini menunjukkan keperluan kepada sistem latihan siswazah perubatan yang lebih bersedia masa hadapan, iaitu sistem yang berasaskan pengenalpastian risiko awal, latihan yang adaptif, dan mekanisme pemulihan kompetensi tanpa stigma bagi menyokong prestasi doktor pelatih secara lebih berkesan.